Editorial nga Kosova ime
E drejta e qeverisë në dorëheqje për të propozuar buxhetin e ri është e pandashme nga parimi i vazhdimësisë së shtetit.
Shteti nuk njeh ndërprerje institucionale dhe as vakuum qeverisës. Pavarësisht dorëheqjes, qeveria në detyrë mbetet organ ekzekutiv kushtetues, i ngarkuar të sigurojë funksionimin e pandërprerë të administratës, ekonomisë dhe jetës publike.
Kushtetuta e Republikës së Kosovës në nenin 95, paragrafi 5, e thotë qartë: “Qeveria, pas dorëheqjes ose pas votës së mosbesimit, vazhdon të kryejë detyrat deri në formimin e qeverisë së re.”
Nuk ekziston asnjë kufizim në Kushtetutën e Kosovës sa i përket funksionimit të qeverisë në detyrë.
Ky është themeli i vazhdimësisë së qeverisjes dhe një nga parimet bazë të shtetësisë moderne.
Dorëheqja është akt politik, por ajo nuk pezullon funksionin ligjor të shtetit. Shteti nuk pret vullnet politik për të funksionuar. Ai është, sipas filozofisë së John Locke, një organizëm që “vazhdon të ekzistojë për të ruajtur rendin dhe për të siguruar jetën shoqërore të pandërprerë.”
Ligji Nr. 03/L-189 për Qeverinë e Republikës së Kosovës, në nenin 16, përcakton kufizimet e qeverisë në dorëheqje, duke theksuar se ajo “kryen vetëm aktivitetet e domosdoshme dhe të planifikuara me Planin vjetor të punës së Qeverisë dhe me ligjin vjetor për buxhetin.”
Kufizimet e vetme kanë të bëjnë me nisma për ndryshime kushtetuese, projektligje të reja, marrëveshje ndërkombëtare që kërkojnë ratifikim nga Kuvendi dhe emërime në pozita të larta publike. Asnjë nen nuk ndalon propozimin e buxhetit apo vendimmarrjen me efekt financiar.
Përkundrazi, përgatitja dhe dorëzimi i buxhetit janë detyrim i vazhdueshëm i çdo qeverie, pavarësisht statusit të saj politik. Sipas Ligjit Nr. 03/L-048 për Menaxhimin e Financave Publike dhe Përgjegjësitë, neni 21 dhe 22 përcaktojnë se Ministri i Financave duhet të përgatisë dhe t’ia dorëzojë qeverisë propozim-buxhetin, ndërsa qeveria e ka obligim ta dërgojë në Kuvend deri më 31 tetor të çdo viti. Kjo detyrë nuk pezullohet me dorëheqje, sepse është akt i vazhdimësisë fiskale, jo vendim politik.
Në këtë kuptim, qeveria në dorëheqje ka të drejtë të propozojë buxhetin e ri, të parashohë rritje të pagave, pensioneve apo shtesave sociale, për sa kohë këto masa burojnë nga politika publike ekzistuese dhe janë të integruara në kornizën buxhetore vjetore.
Qeveria ka autoritetin ekzekutiv të plotë, për sa kohë nuk hyn në fushat që e tejkalojnë ligjin vjetor apo e obligojnë qeverinë pasuese me marrëveshje politike apo ndërkombëtare.
Në doktrinën e së drejtës publike, kjo quhet e drejta e vazhdimësisë së shtetit. Shteti është një trup juridik që nuk ndalon kurrë së ekzistuari, pavarësisht ndërrimeve politike.
Ai nuk shuhet me dorëheqje të qeverisë, sepse buron nga vetë ekzistenca e shtetit. Në këtë frymë, edhe qeveria në dorëheqje e Kosovës ka detyrimin kushtetues dhe ligjor për të garantuar që aparati shtetëror të mos ndalet, që administrata të funksionojë, dhe që buxheti të procedohet me kohë për të shmangur bllokimin fiskal.
Në fund, debati për “legjitimitetin politik” është debat politik, jo juridik. Kushtetuta dhe ligjet nuk e kufizojnë qeverinë në ushtrimin e detyrave të saj. Ajo mbetet organi më i lartë ekzekutiv i vendit derisa të zgjidhet një qeveri e re. Siç do të thoshte Ismail Qemali, “Shtetin nuk e mban një njeri, por ligji dhe përgjegjësia për ta ruajtur atë.” Dhe ligji, në këtë rast, është i qartë: qeveria në dorëheqje ka të drejtë të propozojë buxhetin, të marrë vendime fiskale dhe të vazhdojë funksionimin e shtetit, sepse vazhdimësia është detyrim kushtetues, jo zgjedhje politike.